Mieszkanie prawem czy towarem? Co dziś naprawdę dzieje się na rynku mieszkaniowym w Polsce

Hasło „mieszkanie prawem, nie towarem” wraca do publicznej dyskusji regularnie - szczególnie wtedy, gdy ceny mieszkań rosną szybciej niż możliwości kupujących. Ale co ono właściwie oznacza w praktyce? Czy problemem jest za mała liczba mieszkań, ich ceny, a może coś znacznie bardziej złożonego?

W nowym odcinku serii rozmów o rynku nieruchomości Anton Bubiel rozmawia z Hanną Milewską-Wilk - ekspertką rynku mieszkaniowego w Polsce.

Czy w Polsce naprawdę brakuje mieszkań?

Według danych GUS w Polsce jest ok. 16 milionów mieszkań. Sama liczba nie mówi jednak wiele. Problemem okazuje się przede wszystkim struktura zasobu mieszkaniowego.

W dużych miastach wciąż brakuje mieszkań odpowiadających współczesnym potrzebom - dobrze skomunikowanych, energooszczędnych i dostępnych cenowo. Jednocześnie poza największymi aglomeracjami znajduje się wiele domów i budynków, które często są w złym stanie technicznym lub po prostu nie odpowiadają oczekiwaniom mieszkańców.

Pustostany - realny potencjał czy medialny temat?

W debacie publicznej często pojawia się temat pustostanów. Problem polega jednak na tym, że znaczna część takich nieruchomości to budynki wymagające generalnych remontów albo nieruchomości wykorzystywane sezonowo.

Rewitalizacja starych kamienic czy dawnych budynków przemysłowych wiąże się z ogromnym ryzykiem, wysokimi kosztami i długimi procedurami. Dlatego prywatny kapitał znacznie częściej wybiera budowę nowych inwestycji na obrzeżach miast niż remonty istniejących obiektów w centrach.

Dlaczego buduje się głównie małe mieszkania?

Choć wiele osób potrzebuje dziś większej liczby pomieszczeń - szczególnie po doświadczeniach pracy zdalnej - rynek nadal koncentruje się głównie na małych mieszkaniach.

Powód jest prosty: zdolność kredytowa kupujących często nie nadąża za ich realnymi potrzebami. Deweloperzy projektują więc mieszkania przede wszystkim pod możliwości finansowe klientów.

Dodatkowo część obecnych regulacji technicznych sprawia, że na niewielkim metrażu trudno zaprojektować większą liczbę funkcjonalnych pokoi.

Czym jest luka czynszowa?

W rozmowie pojawia się także temat tzw. luki czynszowej - czyli sytuacji osób, które zarabiają zbyt dużo, by otrzymać mieszkanie komunalne, ale jednocześnie zbyt mało, by bezpiecznie kupić mieszkanie lub wynajmować je na warunkach rynkowych.

To często:

młode osoby mieszkające z rodzicami mimo chęci usamodzielnienia się,rodziny mieszkające na zbyt małym metrażu,osoby posiadające nieruchomości wymagające kosztownych remontów,gospodarstwa domowe mocno obciążone kredytami.

Jakie rozwiązania już istnieją?

W rozmowie poruszony został również temat społecznych agencji najmu oraz dopłat do czynszu. To mechanizmy, które mają łączyć sektor prywatny z potrzebami społecznymi.

Problemem pozostaje jednak niska świadomość dostępnych rozwiązań oraz brak spójnej polityki mieszkaniowej. Jak podkreśla Hanna Milewska-Wilk, w Polsce wciąż brakuje jednego dokumentu, który jasno określałby cele państwa w obszarze mieszkalnictwa.

Co może zmienić się w najbliższych latach?

Zdaniem ekspertki najszybszym i najbardziej realnym kierunkiem zmian jest poprawa jakości istniejącego zasobu mieszkaniowego - szczególnie domów jednorodzinnych wymagających modernizacji energetycznej i remontów.

Drugim ważnym obszarem jest wsparcie najemców w sytuacjach kryzysowych, np. czasowe dopłaty do czynszu w przypadku utraty pracy lub problemów finansowych.

Jednocześnie większe inwestycje w budownictwo społeczne mogą przynieść efekty dopiero za kilka lat.

🎥 Całą rozmowę obejrzysz na naszym kanale Youtube.